Limit 100 000 zł dla samochodów w 2026 roku: co biuro rachunkowe sprawdza przed zamknięciem roku

Limit zmienił się w styczniu. Schematy księgowań nie

Od 1 stycznia 2026 r. limity dla samochodów osobowych mają trzy progi zamiast dwóch. Auto spalinowe z emisją od 50 g CO2/km może trafić do kosztów do 100 000 zł. Poniżej 50 g zostaje 150 000 zł, a auta elektryczne i wodorowe mają nadal 225 000 zł. Zmianę uchwalono w grudniu 2021 r., więc trudno mówić o zaskoczeniu.

Biura zaskoczyło coś drobniejszego. Leasing podpisany w 2023 albo 2024 r. dostał księgowanie cykliczne przy pierwszej fakturze: „część kapitałowa razy 74,74%, reszta w całości”. Ten schemat działa od tamtej pory co miesiąc i nic w programie księgowym nie pyta, czy proporcja jest nadal dobra. W wielu biurach nie jest.

Nie piszę o nowości, tylko o kontroli przed końcem roku. Dziesięć miesięcy 2026 r. jest zaksięgowane. Pytanie na listopad brzmi: które auta poszły w koszty według złego limitu i ile to razem daje przed zeznaniami rocznymi.

Kto zachowuje stary limit, a kto nie

Przepis przejściowy to art. 30 ustawy z 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o elektromobilności. Stare zasady zostają dla pojazdów wprowadzonych do ewidencji środków trwałych podatnika przed wejściem zmian w życie. Nie liczy się data podpisania umowy leasingu ani data faktury. Liczy się ewidencja.

Podział jest więc prosty:

• Auto na własność, wprowadzone do ewidencji do 31 grudnia 2025 r. Stary limit (150 000 zł albo 225 000 zł dla elektrycznych) do końca amortyzacji. Nic się nie zmienia.
• Leasing finansowy, w którym klient wprowadził auto do własnej ewidencji do 31 grudnia 2025 r. Tak samo: chroniony.
• Leasing operacyjny albo najem zawarty przed 2026 r. Bez ochrony. Auta nigdy nie było w ewidencji klienta, więc nowy limit obejmuje każdą ratę od stycznia 2026 r.
• Wszystko, co trafiło do ewidencji w 2026 r. Nowy limit, także auto wykupione z leasingu w tym roku. Jeśli wartość z wykupu jest amortyzowana, mierzy się ją limitem 100 000 zł, nie 150 000 zł.

Punkt o leasingu operacyjnym boli najbardziej i nie jest już kwestią interpretacji. W odpowiedzi na interpelację nr 13926 z 15 grudnia 2025 r. Ministerstwo Finansów napisało, że limit 100 000 zł „będzie miał zastosowanie do umów leasingu i najmu zawartych przed 1 stycznia 2026 r.”, jeśli umowa nie pozwalała wprowadzić auta do ewidencji. Dodało też, że nie pracuje nad podwyższeniem limitu. Interpretacja KIS z 9 stycznia 2026 r. (0115-KDIT3.4011.890.2025.1.DP) zajęła to samo stanowisko. Raty rozliczone według starych zasad do grudnia 2025 r. zostają bez zmian.

Jeden leasing, dwie proporcje

Przedsiębiorca na podatku liniowym wziął w 2024 r. auto spalinowe w leasing operacyjny: 180 000 zł netto, 132 g CO2/km, używane firmowo i prywatnie, więc odlicza połowę VAT. Wartość do limitu to cena netto plus VAT, którego nie odliczył: 180 000 + 20 700 = 200 700 zł.

• Stara proporcja: 150 000 / 200 700 = 74,74%
• Nowa proporcja: 100 000 / 200 700 = 49,83%

Załóżmy, że część kapitałowa miesięcznej raty to 2 600 zł. Według starej proporcji w koszty idzie 1 943,20 zł, według nowej 1 295,47 zł. To 647,73 zł miesięcznie kosztów, których nie powinno być, czyli 7 773 zł w całym 2026 r.

Sam podatek: przy 19% liniowym to ok. 1 477 zł zaniżonego PIT za rok, a w małej spółce z CIT 9% ok. 700 zł. Składka zdrowotna przy liniowym zmienia się dodatkowo o ok. 380 zł. Przy aucie używanym też prywatnie na to wszystko nakłada się jeszcze zasada 75% dla wydatków eksploatacyjnych. Pomijam ją, żeby było widać sam efekt limitu.

1 477 zł przy jednym aucie to nie dramat. Tyle że biuro ze 120 klientami firmowymi ma zwykle 15–25 aut w leasingu, a od każdego miesiąca zaniżonych zaliczek liczą się odsetki. Wyłapanie tych aut w listopadzie i korekta najbliższej zaliczki kosztuje mniej niż odkrycie ich w kwietniu.

Wersja z autem na własność: samochód za 160 000 zł (netto plus nieodliczony VAT), wprowadzony do ewidencji w kwietniu 2026 r., stawka 20% rocznie. Amortyzacja rusza od miesiąca po wprowadzeniu, więc maj–grudzień to 8 miesięcy, razem 21 333 zł. Przy limicie 100 000 zł kosztem jest 100/160 tej kwoty: 13 333 zł. Jeśli ktoś z przyzwyczajenia przyjął 150 000 zł, w koszty poszło 20 000 zł, czyli o 6 667 zł za dużo.

Trzy rzeczy, które się mylą

AC się nie zmieniło. Składka AC i GAP jest nadal kosztem w proporcji 150 000 zł do wartości przyjętej do ubezpieczenia, niezależnie od emisji. To samo auto w leasingu ma więc raty ograniczone limitem 100 000 zł, a składkę AC limitem 150 000 zł. Schemat księgowania, który stosuje jedną proporcję do obu, myli się w tę albo w drugą stronę.

Granicę 50 g się dokumentuje, a nie zgaduje. Liczba pochodzi z homologacji pojazdu, zapisanej w dowodzie rejestracyjnym (albo w świadectwie zgodności, COC), a nie z folderu salonu. Hybrydy plug-in krążą wokół tej granicy: ten sam model w jednej wersji może mieć mniej niż 50 g, a w innej więcej, zależnie od wariantu i wyposażenia w homologacji. Jeśli biuro nie ma dokumentu pokazującego mniej niż 50 g, bezpiecznie jest przyjąć 100 000 zł, bo ciężar dowodu leży po stronie podatnika.

Limit to nie podatek odroczony. Część ponad limit nigdy nie stanie się kosztem, więc u klientów na pełnych księgach to różnica trwała. Nie trafia do rejestru różnic przejściowych. Trafia za to na właściwy znacznik: w plikach JPK_CIT i JPK_KR_PD niepodatkowa część kosztów samochodu musi wylądować na kontach oznaczonych jako NKUP, a zmiana proporcji w 2026 r. oznacza, że zmienił się też podział między tymi kontami.

Ile aut i gdzie są dane

Sprawdzenie jednego auta zajmuje pięć minut, jeśli wszystko jest w jednym miejscu. Rzadko jest. Data wprowadzenia do ewidencji siedzi w module środków trwałych. Rodzaj leasingu jest w umowie, zwykle w PDF-ie w folderze klienta. Faktycznie zaksięgowana proporcja jest w dokumencie cyklicznym albo schemacie księgowania w Optimie, enova365 czy Symfonii. Emisja jest na skanie dowodu rejestracyjnego, o ile biuro w ogóle go ma.

Przy 20 autach to popołudnie, którego w listopadzie nikt nie ma, więc kontrolę odkłada się do zeznania rocznego. Wtedy zaliczki są zaniżone od dwunastu miesięcy, a korekta kończy się rozmową z niezadowolonym klientem.

Co zwykle wychodzi:

• Księgowania cykliczne nadal z proporcją z 2024 r. Zdecydowanie najczęściej.
• Jedna proporcja dla rat i dla AC. Zwykle 150 000 zł dla obu, czasem 100 000 zł dla obu.
• Wykupy wprowadzone w 2026 r. ze starym limitem, bo auto „zawsze miało 150 000”.
• Hybrydy plug-in bez dokumentu emisji. Zaksięgowane ze 150 000 zł na słowo klienta.

Co przygotowuje agent

Agent z dostępem do odczytu danych biura może zbudować listę aut w ramach zamknięcia miesiąca, które biuro i tak prowadzi:

• Odczytuje ewidencję środków trwałych każdego klienta i wyciąga wszystkie samochody osobowe z datą wprowadzenia, wartością początkową i stawką amortyzacji.
• Odczytuje umowy leasingu i najmu (z dokumentów i z cyklicznych faktur od leasingodawców) i klasyfikuje każdą jako operacyjną, finansową albo najem, z datą zawarcia.
• Odczytuje emisję ze skanu dowodu rejestracyjnego albo COC i oznacza auta, dla których takiego dokumentu brakuje.
• Ustala właściwy limit dla każdego auta według art. 30 i progów z 2026 r. i porównuje go z proporcją faktycznie zaksięgowaną w 2026 r., osobno dla rat albo amortyzacji i osobno dla AC.
• Przy każdym aucie wpisuje jedną linijkę: „leasing operacyjny 2024, 132 g, zaksięgowane 74,74%, powinno być 49,83%, styczeń–październik 6 477 zł za dużo w kosztach” albo „własne od 2023 r., stary limit poprawny, nic do zrobienia”.

Agent nie księguje korekt i nie zmienia schematów księgowań. Księgowa przegląda listę, poprawia schematy i decyduje, jak skorygować zaliczki. Tu musi zdecydować człowiek, bo część tych decyzji zależy od dokumentów, które ma tylko klient. Jak taki podział pracy wygląda w biurze, opisuję na stronie agenci AI dla firm.

Jedna rzecz do zrobienia w tym tygodniu

Wyciągnijcie listę cyklicznych faktur od leasingodawców u wszystkich klientów za październik. Przy każdej sprawdźcie proporcję w księgowaniu. Jeśli to 150 000 podzielone przez coś, a auto jest spalinowe i w leasingu operacyjnym, klient potrzebuje korekty przed listopadową zaliczką.

Chcecie zobaczyć taką listę zbudowaną z ewidencji, umów i księgowań Waszych klientów? Napiszcie do mnie. Wezmę jeden miesiąc prawdziwych danych i pokażę, które auta agent oznacza i dlaczego.